Tác hại khôn lường của bóng cười: “Cười đi rồi lại khóc”</span>

Một bệnh nhân được phát hiện có biểu hiện tổn thương và mất chất liệu tủy sống.

Theo bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm Chống độc, bệnh nhân vào viện trong tình trạng rối loạn cảm giác và vận động, tê bì bàn chân lan lên cổ chân và bàn tay hai bên, đi lại không vững. Khám lâm sàng và xét nghiệm phát hiện bệnh nhân có biểu hiện tổn thương và mất chất liệu tủy sống.

Theo lời kể của bệnh nhân, bệnh nhân chơi bóng cười đã hơn một năm nay, thời gian đầu chỉ dùng “một ít”, 1-2 quả/lần và có cảm giác “phê”, dần dần số lượng sử dụng ngày càng tăng, có thể lên đến 20 quả một lần chơi và thường xuyên dùng.

Theo bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, đây là trường hợp điển hình của ngộ độc khí ôxit nitơ NO2 do lạm dụng bóng cười, dẫn tới tổn thương thần kinh, không “vô hại” như nhiều người trẻ nghĩ.

“Bóng cười là những trái bóng được bơm khí NO2, sau khi hít khí này cơ thể có cảm giác tê tê, phấn khích, cười ngả nghiêng, nhưng khi NO2 vào cơ thể cũng gây ảnh hưởng đến thần kinh và tim mạch, cười quá mức, liên tục cũng có thể gây ngạt do thiếu oxy, điều này sẽ nguy hiểm hơn nữa nếu người chơi có bệnh đường hô hấp, thậm chí người dùng còn có nguy cơ tử vong do các biến chứng về tim mạch, rối loạn nhịp tim” – bác sĩ Nguyên cho hay.

Bác sĩ Nguyên cũng cho biết “khí cười” thuộc nhóm chất gây ảo giác và có xu hướng tăng liều, người dùng có thể bị phụ thuộc.

“Trung tâm Chống độc cũng đã tiếp nhận nhiều bạn trẻ đến điều trị trong trường hợp tương tự. Do các tính chất nguy hiểm của khí cười như gây tổn thương thần kinh, liệt, rối loạn cảm giác, thiếu máu, ức chế tủy xương và một loạt tác động lên cơ thể, thậm chí làm giảm cả khả năng sinh sản, chúng tôi khuyến cáo các bạn trẻ không lạm dụng các loại khí cười kiểu này” – bác sĩ Nguyên nói.

Tiệc “bóng cười”

“Bóng cười” được một số người sử dụng để tăng sức hấp dẫn, vui vẻ ở các bữa tiệc. Một số thanh niên nam nữ còn coi đây là cách “quên mọi ưu phiền”.

Bóng cười đang được bơm.

Một bạn bán bóng cười tên T. đưa ra hai mức giá, 1,5 triệu đồng gồm ống bơm nhỏ và 50 quả bóng; 2 triệu đồng gồm ống bơm to và 70 quả bóng. Ngoài ra, nếu đông người có thể gọi bình 5kg (dạng giống bình gas nấu bếp) giá 2,9 triệu, bơm được 450 quả bóng. T. cũng cho biết hàng từ Thái Lan.

2 triệu đồng và 70 quả bóng, khoảng nửa tiếng sau, khách hàng đã có hàng cho cuộc vui “bóng cười”. Hàng được giao bao gồm dụng cụ bơm màu xám nhạt, cầm vừa tay, kèm theo 70 bong bóng (là bong bóng thông thường để bơm hơi vào).

T. giao hàng rất thoải mái, trông không có vẻ gì e dè và còn dặn dò khách hàng khá kỹ cách bơm “khí cười” vào quả bóng và cách hít – thở “bóng cười”…

Nhóm bạn của T.C. hít “bóng cười” khá thường xuyên mỗi khi tụ tập tại bar hay tiệc tùng. T.C cho biết: “Những buổi đi chơi như vậy, ai cũng đều muốn vui vẻ nên hít bóng để có “cảm giác”. Vì vậy, anh luôn mang sẵn bình bơm trong mỗi lần đi chơi với nhóm bạn.

“Bóng cười” được một số người sử dụng để tăng sức hấp dẫn, vui vẻ ở các bữa tiệc. Một số thanh niên nam nữ còn coi đây là cách “quên mọi ưu phiền”. (Ảnh: Minh họa)

Lần đầu tiên thử loại “bóng cười” này cùng nhóm bạn, S.L. chỉ vừa thử sang quả thứ hai thì cảm thấy trí óc bị tác động mạnh. Tuy nhiên, không như những bạn bè khác là cười thì S.L cảm thấy buồn bã, bao nhiêu kí ức ùa về. Cô bỗng dưng tách mình khỏi nhóm, tìm một góc và khóc.

“Tuy nhiên, cảm xúc đó đến và đi rất nhanh, chỉ chừng hơn 10 phút là tôi trở lại bình thường”, S.L kể.

Trong khi đó, nhóm bạn của anh C.V. sau khi nghe nói về loại “bóng cười” này cũng từng thử đặt để hít. Nhưng sau khi hít mỗi người hơn 10 quả đều không cảm thấy tác dụng.

Chất gây mê được thổi làm “bóng cười”

Chất khí được bơm vào “bóng cười” chính là “khí cười” (N₂O) có tên quốc tế là Dinitrogen monoxide hoặc Nitrous oxide.

Nitrous oxide được sử dụng trong y học từ hơn 150 năm trước để gây mê toàn thân. Tuy nhiên do tác dụng yếu nên hiện nay trong y học chất này ít được sử dụng đơn độc mà thường được sử dụng phối hợp với các thuốc gây mê khác.

Cũng do hiệu quả gây mê yếu và ngắn nên N₂O được ưa chuộng trong nha khoa và sản khoa (sinh thường).“Cho đến nay, N₂O vẫn có trong danh mục các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)”. Cơ chế tác động của N₂O lên cơ thể người sử dụng khá phức tạp và khoa học vẫn chưa tìm hiểu đầy đủ. Có thể nói, N₂O tác động gây một hiệu ứng giải lo âu, tác dụng tê/mê, giảm đau và sảng khoái.

Chất gây mê được thổi làm “bóng cười”.

N₂O gây vô cảm hoặc tê mê toàn thân nhưng không mất tri giác.Trong y khoa, trước đây, N₂O cũng từng được sử dụng trong một số trường hợp lo âu và trầm cảm cũng như làm giảm tình trạng kích động, mê sảng trên những bệnh nhân cai rượu.

Tuy nhiên, hiện nay, với những tiến bộ y học, các dược phẩm điều trị lo âu và trầm cảm có rất nhiều và hiệu quả nên N₂O không còn sử dụng nữa.N₂O cũng được sử dụng trong sản khoa cho những trường hợp mà bà mẹ quá lo lắng hay sợ đau trong lúc sinh nở.

Hiện nay, “khí cười” được lạm dụng ra khỏi phạm vi y tế, nó được bán trên “thị trường đen” dưới hình thức một bình xịt. Người sử dụng sẽ bơm vào một bong bóng và thở ra hít vào trong cái bong bóng đó. “Nếu hít trực tiếp từ bình xịt thì có thể bị phỏng lạnh niêm nạc hầu họng và đường hô hấp”, bác sĩ Hiển nói.

“Cười” đi, rồi rối loạn thần kinh, tổn thương não

Phân tích tác động của N₂O đối với người sử dụng: Sau khi hít 10-30 giây, N₂O sẽ gây một hiệu ứng sảng khoái, vui vẻ và duy trì trong 2-3 phút, làm giảm nhẹ sự tỉnh táo.

Việc sử dụng thường xuyên “khí cười” thì có thể gây ra các rối loạn như: cảm giác châm chích ở đầu chi và đi đứng loạng choạng; các rối loạn khí sắc; rối loạn trí nhớ; rối loạn giấc ngủ và các rối loạn nhịp tim và hạ huyết áp; thiếu máu, thiếu B₁₂. Ngoài ra, việc dùng quá liều N₂O sẽ dẫn đến rối loạn vận động, suy giảm nhận thức hay co giật.

Việc sử dụng thường xuyên “khí cười” thì có thể gây ra các rối loạn.

Bên cạnh đó, “trong gây mê, khi dùng N₂O cần có một lượng O₂ pha chung để tránh bị ngạt thở. Đây là điều mà các “khí cười” đang có trên thị trường có thể không có nên người hít khí N₂O có nguồn gốc phi y tế có thể bị ngạt”.

Với liều sử dụng cao, N₂O gây suy hô hấp cấp. Đặc biệt nếu tỷ lệ N₂O/O₂ cao hơn mức 2/1 nhiều lần sẽ dẫn đến tình trạng thiếu oxy não cấp.

Hiện tại, N₂O chưa bị xem là ma túy vì không bị luật pháp ngăn cấm và vẫn còn đang được sử dụng trong y học.

Tuy nhiên, “tất cả các chất hóa học đều có thể gây nghiện và nếu sử dụng sai mục đích, với thời gian dài đều có thể gây tác hại đặc biệt là các tổn thương vĩnh viễn trên não bộ”.

Chúc Di (t/h)