Cách bài trí bàn thờ gia tiên đúng phong thủy

Từ ngàn đời nay việc thờ cúng tổ tiên được xem là truyền thống thiêng liêng của người Việt ta. Và bài trí bàn thờ gia tiên cho đúng phong thủy không phải người nào cũng biết, nhất là những bạn trẻ mới lập gia đình hoặc những gia đình mới chuyển về nhà mới.

Không chỉ người trẻ mà thậm chí người trung tuổi, người già nếu không quan tâm thì còn thấy khá xa lạ lúng túng khi lập bàn thờ gia tiên. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa cũng như cách bài trí bàn thờ tổ tiên đúng phong thủy.

Thờ cúng ông bà, tổ tiên bằng bàn thờ gia tiên là một phong tục rất đẹp thể hiện lòng thành kính, “uống nước nhớ nguồn” của con cháu đối với những người đã khuất, bậc ông cha đi trước. Thông thường, bàn thờ là nơi bày biện hương khói, trái cây thơm ngon để tổ tiên về hưởng lộc. Trong những dịp tiệc tùng, lễ Tết, con cháu thường bày mâm cỗ cúng trực tiếp lên bàn thờ để khấn cầu tổ tiên cùng tham dự, đón nhận tấm lòng thành. Chính vì những ý nghĩa đó mà phong thủy đặt bàn thờ gia tiên, việc bày biện lễ vật và thực hiện các nghi lễ cần phải được chú trọng và tiến hành cẩn thận.

Ý nghĩ của bàn thờ gia tiên trong phong thủy

Bàn thờ gia tiên không chỉ đơn thuần là nơi để thờ cúng người đã mất mà còn thể hiện sự tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên, nguồn cội. Việc thờ cúng thể hiện sự tôn kính, lòng hiếu thảo của con cháu đối với những công lao mà ông cha ta đã gầy dựng nên, và thể hiện đạo lý uống nước phải nhớ nguồn.

Ngoài ra, bàn thờ gia tiên còn được xem là nơi con cháu khấn cầu những mong muốn trong cuộc sống, nhờ sự giúp đỡ, phù hộ của đấng bề trên.

Chính vì thế, việc lập bàn thờ phải do chính tay gia chủ tự thực hiện một cách thành tâm nhất chứ không được nhờ vả ai khác, nhất là những người không cùng dòng tộc.

Cách bài trí bàn thờ gia tiên đúng phong thủy

Hướng đặt bàn thờ: Bàn thờ gia tiên nên đặt ở vị trí hợp với phong thủy, mang lại nhiều tài lộc cho gia chủ. Hướng Tây Bắc của ngôi nhà hay căn phòng trên cùng thường là hướng được chọn để đặt bàn thờ gia tiên. Bởi nhiều người cho rằng, hướng Tây Bắc sẽ tượng trưng cho trời.

Bàn thờ có thể được đặt ở phòng khách hoặc ở nội thất phòng thờ riêng yên tĩnh tùy vào gia cảnh của gia chủ. Không nên đặt bàn thờ thẳng hướng cửa sổ vì gió sẽ dễ lùa vào, gây đổ vỡ đồ đạc bài trí trên đó, không tốt cho việc thờ cúng.

Nên đặt bàn thờ ở vị trí cao, tốt nhất là cao hơn đầu người, điều này thể hiện sự tôn kính bề trên. Đối với một số gia đình khá giả, bàn thờ được làm từ những tủ gỗ với nhiều họa tiến hoa văn được điêu khắc rất công phu. Hay đơn thuần chỉ là một cái giá bằng gỗ hay bằng kính có đặt bát hương.

Không được đặt bàn thờ ở những nơi ẩm thấp, tối tăm, hay dưới chân cầu thang. Bởi các thành viên trong gia đình đi lên đi xuống – giống như đang bước qua các thần linh, tổ tiên. Không được đặt bàn thờ ở dưới nhà vệ sinh, tức là bàn thờ được đặt ở tầng trệt, nhưng lại nằm dưới nhà vệ sinh ở tầng lầu. Đối với nhà cao tầng thì nên đặt bàn thờ, nội thất phòng thờ ở tầng cao nhất.

Đặc biệt, hạn chế đặt bàn thờ gia tiên ở những nơi ánh nắng chiếu rọi vào trực tiếp hay những nơi ồn ào nhất của ngôi nhà.

Dù có khác biệt về gia cảnh, dù bàn thờ sang trọng, đắt tiền hay đơn sơ cũ kĩ, thì điều quan trọng nhất vẫn là sự thành kính. Từ cách lập bàn thờ gia tiên như thế nào cho đến việc chăm chút hương khói hàng ngày ra sao, điều đó mới là yếu tố chính thể thiện được tấm lòng thành của bậc con cháu đối với những người đã khuất.

Sơ đồ bài trí bàn thờ gia tiên

Dựa vào hình dưới đây các bạn có thể tự mình lập bàn thờ gia tiên.

Ghi chú về đồ thờ trên bàn thờ gia tiên:

1. Khám thờ
Khám thờ thường được làm bằng gỗ, trang trí hoa văn cầu kỳ. Thường khám thờ sẽ được đặt trong cùng, sát tường. Khám thờ sẽ có cấu tạo thêm phần cửa đóng mở, phía trong đặt linh vị, bài vị tổ tiên. Đối với những gia đình có truyền thống gia phả lâu đời thì khám thờ là một phần đặc biệt quan trọng.

2. Ngai thờ (ỷ thờ)
Là một phần thay thế cho khám thờ. Bởi như đã nói, khám thờ khá cầu kỳ và chỉ thường có trong những gia đình gia phả lớn. Vì thế hiện nay người ta thường thay thế bằng ngai thờ nhỏ gọn, bên trong chỉ cần đặt bài vị tượng trưng cho tổ tiên (còn gọi là thần chủ).

3. Ảnh thờ
Hình ảnh của người mất trong gia đình sẽ được đặt theo nguyên tắc Nam tả Nữ hữu. Theo đó hình của người đàn ông sẽ đặt phía trái, người phụ nữ phía phải, mặc dù đó là xét theo hướng chủ tọa của bàn thờ, tức là từ phía trong nhìn ra.

4. Đèn Thái Cực
Tiếp theo là đèn thái cực thường được đặt ở giữa bàn thờ, phía dưới chân khám thờ. Quan niệm cho rằng đèn này phải luôn cháy sáng. Chính vì đó mà hiện nay người ta chuộng dùng đèn điện thay vì đèn dầu như ngày xưa để đảm bảo an toàn. Lưu ý nên chọn đèn sáng vừa đủ, nên đỏ hoặc vàng yếu, không nên sáng chói.

5. Bộ đỉnh hương
Thường sẽ có 3 phần, lư đồng ở trung tâm kèm với hai nến đồng hai bên, hoặc thay bằng 2 con hạc. Bộ phận này dùng để đốt trầm trong các dịp lễ, giúp không gian thờ cúng thêm trang trọng, thẩm mỹ. Tuy nhiên nếu cảm thấy không cần thiết thì không có cũng không sao.

6. Bình hoa và mâm quả
Nhìn từ ngoài vào, thì bình hoa tươi sẽ cắm bên phải, còn mâm ngũ quả sẽ đặt bên trái của bàn thờ, cụ thể như trong hình.

7. Cặp chân nến (hay còn gọi là đèn Lưỡng Nghi)
Dân gian quan niệm, Thái Cực sinh Lưỡng Nghi nên cần có hai chân nến ở hai bên góc ngoài bàn thờ. Từ trong nhìn ra, bên trái tượng trưng cho mặt trời, còn bên phải tượng trưng cho mặt trăng

8. Bát hương
Một bộ phận quan trọng khi di chuyển bàn thờ gia tiên đó chính là bát hương vì đó là nơi chủ nhà thắp nhang tưởng nhớ người đi trước. Số lượng bát hương ngày xưa thường là số lẻ, phục vụ cho việc thờ cúng các đối tượng khác nhau. Tuy nhiên hiện nay nhiều gia đình tối giản chỉ còn 1 bát hương chính để ở giữa bàn thờ.

9. Ba chén nước
Thường đựng rượu hoặc nước trong mỗi dịp cúng kiếng, thắp hương. Ba chén nước này sẽ để ngoài cùng của bàn thờ, trước bát hương.